PROF DR METIN OZATA
ZAYIFLAMA DIYET KILO VERME ŞEKER HASTALIĞI ENDOKRIN GUATR TIROID
Ana Sayfa      REAKTIF HIPOGLISEMI      INSULIN DIRENCI

İNSÜLİN DİRENCİ
Prof Dr Metin Özata
İnsülin direnci çağımızın hastalığıdır. Her iki kişiden birisinde vardır. Stes, kötü beslenme, üzüntü, sıkıntı, hareketsizlik, uykusuzluk, ailede şeker hastalığı olması, bazı hormon hastalıkları, polikistik over, yorgunluk insülin direncini tetikler.
Kanda  yüksek olan insülin önceleri kan şekerini hücrelere sokar, fakat daha sonra bu görevini yapamaz hale gelir. İşte insülin hormonunun  yeterince etkili olamamasına İNSÜLİN DİRENCİ (Rezistansı) adı verilir.   İnsülin direnci’ni kan damarıyla hücre arasında bulunan bir duvar olarak düşünebilirsiniz.  Bu duvar (insülin direnci) kandaki glukozun kas ve yağ hücresine girmesini önler. Duvar yükseldikçe (insülin direnci arttıkça) kan şekerinin hücreye girmesi için daha fazla insülin salgılanması gerekir. Pankreasdan salgılanan insülin hormonu salgısı, belirli bir süre sonra  pankreas bezinin çok çalışmaktan dolayı yorulması nedeniyle azalır ve şeker hastalığı ortaya çıkar. Bu süreçte önce reaktif hipoglisemi (acıkma atakları), gizli şeker ve sonra aşikar şeker hastalığı ortaya çıkar.
    İnsülin direncinin etkili olduğu yerler kaslar ve karaciğerdir. Kandaki şeker kaslar ve karaciğer tarafından çok miktarda alınır. Eğer direnç varsa yani insülin yeterince etkili değilse yemek sonrası kanda artan şeker kas ve karaciğere giremediği için kanda birikmeye başlar ve kan şekeri yükselir.
    İnsülin direnci hücrelerde bulunan mitokondriumdaki değişiklikler nedeniyle oluşabildiği gibi insülin reseptörlerindeki değişiklikler sonucu ortaya  çıkabilmektedir.
 İnsülin hormonu yağ dokusundan yağların çözülmesini engelleyen bir hormondur. İnsülin etkisi azalınca yağ dokusundan yağlar çözülmeye başlar ve kanda yağ asitleri veya yağlar artmaya başlar.
 Karaciğerde oluşan şeker üretimi sağlıklı kişilerde insülin hormonu tarafından baskılanır. Şeker hastalarında ise insülin etkisi olmadığından karaciğerden de aşırı miktarda şeker üretilir ve kan şekeri yükselir. Açlık kan şekeri 100 mg/dl ‘yi geçtiği andan itibaren karaciğerde  şeker üretimi artmış demektir.
İnsülin direnci kilolu kişilerde daha fazladır ve o yüzden kilo arttıkça bu direnç artar ve şeker hastalığı görülme olasılığı artar.  Özellikle yağın karında iç organlar etrafında birikmesi şeker hastalığı riskini iyice artırır.
Yağ dokusundan  çözünen  yağ asitlerinin kanda çok artması hem insülinin çalışmasını bozar hem de bu yağların depolanmaması gereken pankreas gibi dokularda depolanması da şeker hastalığı gelişimine katkıda bulunur.
Yağ dokusundan salgılanan  leptin, adiponektin, TNF-alfa gibi hormonların fazla veya azlığı da şeker hastalığı gelişimine   katkıda bulunur.
İnsülin direnci kilo yaptığına göre bu direnci azaltmak kilo verdirir mi? Cevap, evettir. İnsülin direnci azldıkça kilo verirsiniz. Bu amaçla insüklin direnci diyeti yapmanız gerekir.  

Bazı Kişiler Neden Hızlı Kilo Alır?
Bunun cevabı insülin direncidir. İnsülin seviyesi yüksek kişiler çok hızlı kilo alır ve zor kilo verirler. Kilo arttıkça insülin direnci artar, kilo verdikçe  azalır.


İnsülin  Direncinin Belirtileri:

1.    Yorgunluk, halsizlik
2.    Hızlı Kilo alma
3.    Zor kilo verme
4.    Doymama, sık acıkma
5.    Uyku basması
6.    Gün içinde acıkma atakları olması
7.    Tatlıya düşkünlük
8.    Kilo verememe
9.    Terleme
10.    Erkeklerde göbeklenme
11.    Kadınlarda kalçalarda ve göbekte yağlanma
12.    Tansiyonda yükselmelerin başlaması
13.    Performanda azalma
14.    Konsantrasyon bozukluğu
15.    Unutkanlık
16.    Yemeklerden sonra uyuklama



Kimlerde İnsülin Direnci Riski Fazla

1.    Ailesinde şeker hastalığı olanlar
2.    Kilosu fazla olanlar
3.    Önceki gebeliğinde kan şekeri yükselenler
4.    Yaş arttıkça insülin direnci riski artar
5.    Bel çevresinin erkekte 94 cm’den kadında 80 cm den fazla olması
6.    Vücut kitle indeksinin (ağırlık/boyxboy) 25 Kg/m2 den fazla olması
7.    Tansiyon yüksekse (130/85 mmHg den fazla)
8.    Ürik asit yüksekse
9.    HDL düşükse (<40 mg/dl)
10.    Trigliserid yüksek (>150 mg/dl)
11.    Açlık kan şekeri 90 mg/dl den fazla olanlar
12.    CRP yüksekliği
13.    Adiponektin düşüklüğü


İnsülin Direncini Artıran İlaçlar:
Bazı ilaçlar insülin direncini artırır. Bunlar:
1.    Kortizon
2.    Beta bloker ilaçlar
3.    Büyüme hormonu tedavisi
4.    Östrojen tedavisi
5.    Bazı psikiyatri ve depresyon ilaçları (olanzapin, risperidon)
6.    Tüberküloz ilaçları (rifampisin, izoniazid)
7.    Progesteron ilaçları
8.    Genetik insülin direnci hastalıkları (lipodistrofi, insülin reseptör mutasyonu)
9.    İnterferon  
10.     Tansiyon tedavisinde kullanılan tiazit diüretik ilaçları


İnsülin Direncini Artıran Hastalık ve Durumlar

1.    Sigara içmek
2.     Alkol içmek
3.    Hareketsiz yaşam
4.    Unlu, şekerli gıdaları fazla yemek
5.    Hemokromatozis denilen demir depolanma hastalığı, ferritin yüksekliği
6.    Kafeinli içecekler: Kahve , çay, kola, enerji içecekleri
7.    Cushing Hastalığı denilen aşırı kortizol hormon salgılanması durumu
8.    Gastroparezi denilen midenin fonksiyon bozukluğu
9.    Fruktoz ve mısır şurubu kullanmak
10.    Hipogonadizm denlen testosteron hormon azlığı
11.    Akromegali denilen büyüme hormon aşırı salgılanması hastalığı
12.    Stres, depresyon, üzüntü, sıkıntı
13.    Uykusuzluk
14.    D vitamini eksikliği
15.     Krıonik karaciğer hastalıkları, hepatit C
16.    Feokromositoma ( Böbreküstü bezi tümörü)
17.    Hipertiroidizm (Tiroit bezinin aşırı çalışması)
18.    Aldosteronoma (Böbrek üstü bezinden aşırı aldosteron hormon salgısı)
19.    Migren
20.    Sedef Hastalığı



İnsülin Direncinin Neden Olduğu Hastalıklar
İnsülin direnci bazı hastalıkların ortaya çıkmasına neden olur.  Bunlar şunlardır:
1.    Erişkin tip  denilen Tip 2 Diyabet yani şeker hastalığı
2.    Reaktif hipoglisemi denilen yemek yedikçe kan şekerinin düşmesi
3.        Obezite yani şişmanlık
4.    Hipertansiyon yani tansiyon yükselmesi
5.    Koroner kalp hastalığı
6.    Kan yağlarında yükseklik (trigliserid yüksekliği, HDL düşmesi)
7.    Yaşlanmayı hızlandırır
8.    Karaciğerde yağlanma
9.    Göbek oluşması ve iç organlarda yağlanma
10.    Gizli şeker
11.    Kan pıhtılaşmasında artış: fibrinojen artması
12.     Kan damarlarının içini örten endotel isimli zarda yapısal bozulma ve damar sertliğini hızlandırma
13.    Kanser: meme kanseri, prostat kanseri
14.    Uyku apnesi, horlama
15.    Ürik Asit yüksekliği
16.    Polikistik over sendromu
17.    CRP artması
18.    Böbrekten sodyum tutulumunun artması
19.    Kadınlarda yumurtalıktan testosteron hormon salgısının artması
20.    Alzheimer hastalığının gelişimine katkıda bulunur
21.    Depresyon,panik atak
22.    GGT yüksekliği